Met bijna 13.000 inwoners en een oppervlakte van meer dan 10 km² groot is Sint-Gillis de grootste en meest stedelijke deelgemeente van Dendermonde. Pas sinds 1907 beschikt Sint-Gillis opnieuw over een eigen parochiekerk: Sint-Egidius extra muros, een imposante neogotische kerk.
Maar ook op sportief en cultureel vlak heeft het heel wat te bieden. Elke eerste zondag van september vindt er een bloemencorso plaats, een prachtig evenement waar de inwoners terecht fier over zijn! Ook het internationaal rugbytornooi in het pinksterweekend, de jaarmarkt in juni en de Vemmekensspoeling in augustus brengen heel wat volk op de been.
Sint-Egidiuskerk
De Sint-Egidiuskerk, of Sint-Egidius Extra Muros, is de oudste parochiekerk van Dendermonde.
Op 4 september 1914 werd de toren beschoten en een dag later door Duitse soldaten in brand gestoken. Na voorlopige herstelling in 1915 volgde definitief herstel in 1920-1924. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef het gebouw intact, al verdwenen drie klokken door Duitse inbeslagname. Sinds 2003 is de kerk beschermd als monument.
Sint-Gillis is een erg verstedelijkte deelgemeente. Toch kan je in de Vondelbeekvallei helemaal tot rust komen.
Het natuurgebied is dé groene long van Sint-Gillis, waar je ook naar hartenlust kan sporten. Het gebied grenst aan buurgemeente Lebbeke.Voor de Vondelbeekvallei is ook een toekomstvisie ontwikkeld om meer ruimte te geven aan water en groen.
De eerste zondag van september? Die staat in het teken van de bloemencorso in Sint-Gillis! In Vlaanderen heb je maar een handvol bloemencorso’s. Die van Sint-Gillis lokt elk jaar duizenden toeschouwers en draagt ook het label van Immaterieel Cultureel Erfgoed.
Meer dan een miljoen dahlia’s versieren kleine en grote praalwagens, die paraderen door het centrum van deze deelgemeente van Dendermonde. De stoet wordt opgefleurd met (inter)nationale fanfares en dansgroepen.
Streetart geeft kleur aan Dendermonde en haar deelgemeenten. In 2021 streek het bekende concept ViewMasters neer in Sint-Gillis. Het resultaat is adembenemend: 5 gevels en 40 nutskasten kregen een kleurrijke make-over!
Ontdek de werken van SMOK, Kitsune Jolene en Dzia. Van een apenhoofd over een meisje tussen de klaprozen tot een meterslang kleurenpallet: de werken van ViewMasters verbazen!
Jawel, voor de Sint-Egidiuskerk in Sint-Gillis staat een bronzen varken, omringd door bronzen dahlia’s. De dahlia is de symbolische bloem van de bloemencorso van Sint-Gillis. Die bloemenstoet bestaat intussen 70 jaar.
Het varken van Sint-Gillis is in de eerste plaats te zien in het wapenschild. De inwoners van Sint-Gillis droegen vroeger de bijnaam ‘vérkensboeren’. Nu is het gele varken op een blauwe achtergrond de mascotte van de lokale ondernemers. Onder het motto ‘verkén Sint-Gillis’ zetten ze mensen ertoe aan lokaal te winkelen en maken ze van Sint-Gillis een levendige plek.
Historiek
Sint-Gillis heette aanvankelijk Zwijveke, een naam die voor het eerst opduikt in 1223. Zwijveke komt van het Latijnse Swiviacum (= woonplaats van Swibo) en zou een Romeinse nederzetting geweest zijn uit de 2e eeuw. Vanaf 1228 vestigde de Cisterciënzerinnenabdij zich hier. Het klooster werd echter vernield tijdens de godsdienstoorlogen in de 16e eeuw. Tussen 1609 en 1663 werd vlijtig aan een nieuwe abdij gebouwd. Maar amper 5 jaar later werd de abdij in brand gestoken om te verhinderen dat de troepen van Lodewijk XIV ze konden innemen.
Eeuwenlang moest Sint-Gillis-Zwijveke het doen zonder kerk, tot 1907. Toen werd de imposante neogotische Sint-Egidiuskerk afgewerkt. Kort na de realisatie werd ook Sint-Gillis, net als Dendermonde, het slachtoffer van Duitse gruweldaden tijdens de Eerste Wereldoorlog. Een oorlogsmonument op de Burgemeester Potiaulaan herinnert aan deze zwarte bladzijde uit de geschiedenis.
